«Report» στο στόχαστρο: Η απόφαση του Garante που ανατρέπει τα δεδομένα

Φανταστείτε να διαβάζετε τους Όρους Χρήσης ενός site. Βαριεστημένοι; Ε, άλλο τόσο διασκεδαστικό είναι όσο το να καθαρίζετε αρμούς πλακιδίων με οδοντόβουρτσα. Όμως, όταν μιλάμε για δεδομένα προσωπικά, η πλάκα τελειώνει. Και ο Ιταλός Garante (η αρχή προστασίας δεδομένων) το απέδειξε με μια απόφαση που αφορά το γνωστό ερευνητικό πρόγραμμα Report.

Η υπόθεση ξεκίνησε από έναν πολίτη που άσκησε ένσταση για τον τρόπο που το Report χρησιμοποίησε τα δεδομένα του σε ένα ρεπορτάζ. Ο Garante έδωσε δίκιο στον πολίτη, θέτοντας ένα σημαντικό προηγούμενο: ακόμα και η δημοσιογραφική έρευνα δεν δικαιολογεί την ανεξέλεγκτη επεξεργασία προσωπικών πληροφοριών.

Τι ακριβώς αποφάσισε ο Garante;

Featured Snippet Bait: Η απόφαση του Garante αναγνωρίζει ότι η δημοσιογραφική ελευθερία δεν είναι απόλυτη: η επεξεργασία δεδομένων πρέπει να είναι αναγκαία, αναλογική και να σέβεται την αρχή της ελαχιστοποίησης. Ο πολίτης είχε δικαίωμα στην προστασία της ιδιωτικής ζωής ακόμα κι αν τα στοιχεία του εμφανίστηκαν σε δημόσιο πρόγραμμα.

Γιατί έχει σημασία για εσάς;

Μέχρι τώρα, πολλοί πίστευαν ότι αν βρεθείτε στο στόχαστρο ενός δημοσιογραφικού ρεπορτάζ, τα προσωπικά σας δεδομένα είναι «λεία». Η απόφαση αυτή λέει: «Όχι τόσο γρήγορα». Ορίζει ότι οι δημοσιογράφοι πρέπει να σταθμίζουν το δημόσιο συμφέρον με το δικαίωμα στην ιδιωτικότητα. Αν το ρεπορτάζ μπορούσε να γίνει χωρίς την αποκάλυψη ονομάτων ή ευαίσθητων στοιχείων, τότε η επεξεργασία είναι υπερβολική.

Τι λέει ο νόμος;

Βασικό σημείο αναφοράς είναι ο Γενικός Κανονισμός Προστασίας Δεδομένων (GDPR), που ισχύει και στην Ιταλία. Το άρθρο 85 δίνει περιθώριο στα κράτη-μέλη να εξαιρούν τη δημοσιογραφία από ορισμένες υποχρεώσεις, αλλά όχι χωρίς όρια. Η απόφαση του Garante ερμηνεύει αυτό το άρθρο με αυστηρότητα.

Τι σημαίνει για το μέλλον της έρευνας;

Μην πανικοβάλλεστε: δεν θα κλείσουν οι εφημερίδες. Απλώς, θα πρέπει να σκεφτούν δύο φορές πριν δημοσιεύσουν το ονοματεπώνυμο κάθε μάρτυρα ή λεπτομέρειες για την προσωπική ζωή. Ίσως δούμε περισσότερες ανωνυμοποιήσεις και λιγότερα «καρφιά» στα δελτία ειδήσεων. Καλή είδηση: λιγότερο κουτσομπολιό, καλύτερη δημοσιογραφία.

Μια ανάλογη σκέψη

Είναι σαν να σας ζητάει ένας φίλος να του δανείσετε το αυτοκίνητο για ένα ταξίδι και εσείς του δίνετε και τα κλειδιά του σπιτιού σας. Δεν χρειαζόταν – αλλά το κάνατε. Ο Garante λέει: «Μην δίνετε ποτέ παραπάνω δεδομένα από όσα χρειάζονται». Ακόμα κι αν το ζητάει ένας δημοσιογράφος.

FAQ